Dwarsweb - Nieuws voor Amsterdam Oost

foto's: Yvonne Helms

De Muiderkerk ontving zaterdag 15 mei zo’n veertig gasten tijdens ‘Eten tegen verdeeldheid’. Mieke Maas van Atelier Kunst en Koken stond met de deelnemers van buurtinitiatief De Proeverij garant voor heerlijke, internationale gerechten. Deze heerlijkheden representeerden de keukens van Bangladesh, Turkije, Pakistan, Nederland, Suriname en Kroatië. Het buffet werd aangevuld met alles wat meegebracht werd door bezoekers. “Het gezelschap maakt dat het smaakt,” aldus Mieke Maas.

Voordat men mocht proeven, werd er een toast uitgebracht. Twee wijnglazen, naar believen gevuld met wijn of druivensap, waren verbonden met een lint. De bedoeling was om het glas te heffen met iemand die je niet kent en na het klinken van de glazen kennis met elkaar te maken. Eenmaal aan tafel vertelde Mercedes Zandwijken over de nieuwe rituelen die zij bedacht heeft. Zij is oprichter van de eerste denktank sociale cohesie in Amsterdam en dat was de denktank in Oost/Watergraafsmeer (www.denktanksocialecohesie.nl). Haar introductie:”Ik kreeg van de Keti Koti ceremonie op 1 juli een katerig gevoel. Er werden kransen gelegd bij het slavernijmonument door hoogwaardigheidsbekleders en alle andere mensen stonden achter dranghekken. Er was weinig contact. Toen ik een nieuwe vriend kreeg, maakte ik kennis met joodse rituelen. Op sederavond werd aan een gedekte tafel de uittocht uit de joodse slavernij in Egypte herdacht. Ik was verbaasd dat men anno 2003 iets herdacht dat duizenden jaren geleden heeft plaatsgevonden. Tijdens de Iftarmaaltijden (tijdens de ramadan breken moslims na zonsondergang het vasten met een feestelijke maaltijd) is er tijd voor bezinning. Waarom zijn we op aarde? Ik vroeg me af, waarom Surinamers niet zo’n mooi moment hebben en heb hier voor het Parool een artikel over geschreven.” Mercedes houdt met de aanwezigen een minuut stilte voor de slachtoffers van de vliegtuigramp in Tripolis. Niemand wist nog dat er ook een vliegtuig in Suriname was neergestort, waarbij mogelijk doden te betreuren vielen. De zes passagiers en twee bemanningsleden zijn nog niet gevonden.

Mercedes vervolgt:”In het ritueel dat ik bedacht heb, stellen Surinaamse kinderen de vraag ‘Waarom zijn we hier bij elkaar?’. Het antwoord is dan:’Om de pijn van het verleden te herdenken en de vrijheid te vieren.’ Mercedes steekt waxinelichtjes aan en legt wat kokosvet op het brandertje. De mensen dopen hun vinger in het zachte kokosvet en smeren dat bij elkaar op de onderarm om de pijn van de slavernij te verzachten. “Het zou zo fijn zijn als blanke mensen deze invented tradition meemaken met Surinamers.”

Bezoekster Anna Koster draagt enkele van haar gedichten voor:”De hemel hangt te laag vanavond.” Alleen al voor de tongstrelende gerechten geldt dit: een loempia uit Bangladesh, een Turkse groentepastei, viskebab, yoghurt met groenten...Mercedes vertelt nog meer over haar ritueel:”Ik sprak een Surinaamse op het stadsdeelkantoor. Zij voelde 147 jaar na de afschaffing nog steeds de brandwonden van de slavernij. Na de overstroming in Suriname was er niemand van het stadsdeel die geld had overgemaakt, terwijl dat wel gedaan werd na de tsunami in Sri Lanka. Met de kokosolie wrijf je symbolisch de pijn weg uit je leven.” Er gaat een flesje kajaputi-olie rond. De aanwezigen druppelen een beetje op een wattenbolletje. Terwijl je aan het watje ruikt, fluister je met de persoon links of rechts wat vrijheid voor je betekent. “Surinaamse mensen zijn geneigd te schreeuwen naar elkaar,” legt Mercedes uit:”Dat stamt nog uit de slaventijd, toen hen niets gevraagd werd, maar er slechts korte bevelen geschreeuwd werden. De slaven namen dat over als normale manier van communiceren en dat is generaties lang zo doorgegaan.” klik hier voor meer foto's