Mini-excursie

Een serie van Dineke Rizzoli.

Nieuwe bestemmingen voor Huize Frankendael

E-mail Print PDF
foto: Dineke Rizzoli

foto: Dineke Rizzoli

Huize Frankendael aan de Middenweg 72 verandert in een trouwlocatie van het stadsdeel Oost-Watergraafsmeer. Het zal een cultureel centrum voor het stadsdeel worden. Ook café/restaurant Merkelbach is er gevestigd.

Omstreeks 1730 verbouwde zijdehandelaar Isaäc Balde nogal ingrijpend de toen ongeveer 70-jarige buitenplaats ‘Huize Frankendael’. Het is de laatst overgebleven buitenplaats in Amsterdam. In de voortuin staat de fontein uit 1773 met de beelden van de stroomgoden Poseidon [Neptunus] en zijn trouwe echtgenote Amphitrite [Salacia]. De fontein werd geplaatst in opdracht van diezelfde Balde.Vlakbij de fontein staan de beelden ‘brood en wijn’. Zij stellen de moedergodin van het koren Demeter [Ceres] en de god van wijn en vruchtbaarheid Dionysus [Bacchus] voor. Al deze goden zijn personages uit de Griekse [Romeinse] mythologie, een verzameling stokoude overleveringsverhalen. Dergelijke beelden gaven een zekere status aan de eigenaar. De ingangspoort uit 1783 is ontworpen door Jacob Otten Husly, tevens architect van gebouw Felix Meritis Keizersgracht 324. In het park staat ook de Hermitageruïne die vroeger deel uitmaakte van een theetuin.

 

Het Nationaal Monument Nederlands Slavernijverleden

E-mail Print PDF

klik op de foto voor meer afbeeldingen

Gelegen in het Oosterpark, ongeveer bij het begin van de Beukenweg, is op 1 juli 2002 het slavernij monument onthuld. Kunstenaar Erwin de Vries (1929, Suriname) heeft in zijn ontwerp het verleden, het heden en de toekomst verbeeld. Een deel stelt de slaven voor die vroeger gebukt gingen onder hun harde lot. Het middendeel geeft de veranderingen weer want de mensen hebben besef en kracht gevonden om tot de noodzakelijke veranderingen te komen. De vrijheid van ieder mens moet gewaarborgd worden. Het meest krachtige en hoopvolle deel symboliseert drang naar vrijheid en een betere toekomst voor iedereen.

 

Geheimen van de Muiderpoort

E-mail Print PDF

 

Klik op de foto voor meer afbeeldingen 

Wonderlijk genoeg dient het afsluithek van het vroegere Muiderstadspoort-complex ook nu als ingang, maar op een andere plek. Het hek stond, ter verdediging van Amsterdam, aan landzijde voor de voormalige brug over de Singelgracht. De in 1938 teruggevonden resten zijn opgericht als toegangspoort voor het Flevopark.
Aan stadszijde van de Singelgracht staat het poorthuis. De Muiderpoort uit 1770 in classicistische Lodewijkstijl, groot 25 bij 14 meter, heeft stoere Dorische pilasters en muren tot anderhalve meter dik. Bovenop staat een achthoekige koepeltoren. Op het fronton aan landzijde, kant Tropenmuseum, staat het Wapen van Amsterdam met de Andreaskruisen. In oktober 1811 trok Napoleon, de sleutels van onze stad triomfantelijk in de hand, door de Muiderpoort. Maar sinds 1903 raast daar geen verkeer meer. Nu komt er soms een eenzame voetganger in de poort. Boven de ingangsdeur leest hij dat hier de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs kantoor houdt. Omhoog kijkend ziet hij het machtige koepelgewelf gemaakt in baksteen.
Droevig genoeg herinnert een plaat aan stadszijde aan de dood van de architect van de poort. ‘Bij de brand van de Stadsschouwburg in 1772 redde Cornelis Rauws anderen en liet zelf het leven’.

p.s. Het Amsterdams Historisch Museum bezit, helaas in depot, een model van de Muiderpoort daarom maar een uitleg-foto van een ander stadspoort-complex [zaal 4 AHM, schilderij van Vroom uit 1615 met Haarlemmerpoort]

 

Amstelstation en Mondriaantoren

E-mail Print PDF

Klik op de foto voor meer afbeeldingen

Peter Alma [1886-1969] is een beeldend kunstenaar uit de tijd van Mondriaan, Van Doesburg en Van der Leck. Hij was actief bij de oprichting van de kunstbeweging ‘De Stijl’. Alma was in Parijs bevriend met Mondriaan en ook met Fernand Léger.
In Moskou ontmoette hij Russische kunstenaars als Malevitsj en Kandinsky. Zijn grote inzet voor de sociale revolutie spreekt duidelijk uit zijn grafische weken.
Zijn monumentale werk, veelal in publieke gebouwen gemaakt, past zich aan bij de sociale functie ervan. De grote wandschilderingen [1939] in de hal van het Amstelstation [architect Schelling 1939] beelden de wereld van de reiziger en zijn bestemmingen uit. Reizen moet mogelijk zijn voor iedereen.
Tussen Amstelstation en Amstel, aan de Omval, bevinden zich drie nieuwe torens. De middelste toren is de Mondriaantoren, 123 meter hoog. Bouwer Heymans heeft het ontwerp van het architectenbureau ZZ+P uitgevoerd in 2001, 32 verdiepingen hoog. In de hal van deze toren is een mooie collectie hedendaagse kunstwerken te zien, die helemaal passen in dit moderne gebouw.
[ zie Dwars door de buurt no. 117]

 

Wolkers eert Thijssen

E-mail Print PDF

Schrijver\beeldenmaker Wolkers ‘eert’ schrijver/ onderwijzer Thijssen met monument. De belevenissen van ‘Kees de Jongen’ spelen zich af in Amsterdam Oost. De schrijver van het boek, Theo Thijssen, woonde zowat 30 jaar in de Transvaalbuurt, in Pretoriusstraat en Laing’s Nekstraat. Hij stierf op de Bredeweg en werd in 1943 begraven op De Nieuwe Ooster.

 

Volg Dwarsweb.nl

Treed op als gastredacteur!

Waarover wilt u dat de redactie schrijft? Wilt u iets kwijt over wat u dwars zit? Dwars door de buurt biedt u de gelegenheid een pagina te vullen. Eén artikel? Meerdere artikelen? U heeft 1250 woorden tot uw beschikking. Of alleen foto’s? Dat kan ook. (Helaas niet in kleur.)

Neem contact op met dwars@dynamo-amsterdam.nl of bel naar 462 03 78.

Uitsluitend voor bewoners!

Dwarsweb nieuwsbrief

Meld je aan voor de nieuwsbrief van Dwarsweb.nl

DwarsTV - Online Video

Een hele rooie sociale buurt - Geheugen van Oost

Transvaalbuurt / 1914–1940
Bij ons in de buurt zat altijd een joodse vrouw voor het raam diamanten te slijpen.

Het hele verhaal lezen? Kijk dan op het Geheugen van Oost.