‘Overbodig en verspillend, de bouw van een nieuw stadsdeelkantoor.’ Menig bewoner van stadsdeel Oost - Watergraafsmeer verzucht dit bij de borrel dan wel bij het passeren van het Polderweggebied. Weten we wel wat ons verder te wachten staat? Het motto van het bestuur is actief met de buurt. Maar over te hoge woontorens kan de buurt pas achteraf klagen, als het aan de politici ligt…
Vier jaar geleden heeft de stadsdeelraad het Stedenbouwkundig Plan voor het Polderweggebied aangenomen. Het was de uitkomst van een langdurig proces. Mede door omwonenden (Tuinwijck, overkant Ringdijk, overkant spoor) is de maximale bouwhoogte beperkt gebleven tot 7 woonlagen. En er is voorkomen dat er een doorgaande verkeersader door het gebied gaat lopen.
De hoofdlijnen van het oorspronkelijke plan staan in het kader. Op de website van het stadsdeel bij is ‘plannen en projecten’ meer te lezen. Maar weer niet over de planontwikkelingen van het laatste jaar.
Groot tekort
Op 23 april 2007 is het Plan grondig bijgesteld. De projectontwikkelaars wilden veel meer geld zien (zie voor het ambtelijke jargon de stukken in het archief van het stadsdeel van betreffende raadsvergadering). Tegenvallers bij de sanering moesten gecompenseerd worden door hogere opbrengsten. Terwijl dedeelraad was bezworen door haar bestuur, dat de sanering financieel nooit gerelateerd zou worden aan de ontwikkeling.
De grondopbrengsten waren bij het Stedenbouwkundig Plan te optimistisch ingeschat. Niet helemaal verrassend, het stond immers al contractueel vast wie het gebied mochten gaan ontwikkelen. De onderhandelingspositie van de overheid (gemeente en stadsdeel) was hopeloos. Veel extra geld mocht het de gemeenschap niet gaan kosten, dus moest er zogezegd geoptimaliseerd gaan worden.
Optimalisatie
Er was een gat van 20 miljoen euro. Aanpassingen in programma, bouwhoogte en dichtheid moesten het plan rendabel maken. De raad heeft ingestemd met de volgende wijzigingen:
1) een woonblok aan het spoor krijgt 7 in plaats van 6 bouwlagen, met in de zuidhoek een toren van 12 bouwlagen (was 7);
2) 35 % middensegment woningen worden vrije sector koopwoningen;
3) er komt een toren van 16 à 20 woonlagen op de plek van de vroegere sociale dienst;
4) het muziekmakerscentrum wordt groter;
5) het aantal vierkante meters winkeloppervlak gaat van 10.000 naar 12.000 m2.
Na de wijzigingen blijft nog een gat over van 2,4 miljoen, dat onder andere met 1,3 miljoen van het stadsdeel wordt gedicht. Over eventuele toename van het aantal ondergrondse parkeerplaatsen (en de kosten daarvan) wordt in de wijzigingsnotitie niets gezegd. De grotere verkeersdruk gaat nader onderzocht worden.
Besluitvorming en inspraak
Er is via de website van Oost-Watergraafsmeer niet te achterhalen of in de raad van 23 april 2007 werkelijk is besloten tot het pakket ingrijpende wijzigingen. Evenmin is na te gaan welke partijen vóór dan wel tégen waren. Het audioverslag valt niet af te luisteren. Navraag bij de griffie leert dat raadsbesluiten niet voor het oprapen liggen.
Aan de uitkomst van de besluitvorming hoeft natuurlijk niet te worden getwijfeld. Waarschijnlijk heeft een aantal partijen harde woorden gebezigd over met name het proces en de bouwhoogtes. De vraag is of het ontbreken van welke vorm van inspraak dan ook bij de ingrijpende veranderingen serieus aandacht heeft gekregen.
De notitie van het bestuur eindigt wel met een paragraaf ‘maatschappelijk overleg’. Daarin wordt een document beloofd dat in het najaar van 2007 zal worden voorgelegd aan omwonenden en andere betrokkenen. Gesuggereerd wordt dat in dat stuk zeker niet bouwhoogtes of middensegmenten ter discussie staan, maar hooguit de verkeersafwikkeling. Als het echt niet anders kan….
Informatie
‘In ieder geval zullen omwonenden en andere betrokkenen hierover worden geïnformeerd en hierbij worden betrokken’. Zo belooft de laatste zin van het bestuurlijke stuk van 12 april 2007. Maar tot nu toe –mei 2008!- zijn de woontorens niet doorgedrongen tot de website Polderweggebied van het stadsdeel, niet tot het Poldernieuws en ook niet tot Polderpost. Bij het projectbureau wordt gestameld als ik vraag naar een papieren of digitale weergave van de recente plannen. Als ik binnenloop bij het OCP (Ontwikkelings Combinatie Polderweggebied, een samenwerkingsverband van het Bouwfonds, woningcorporatie Ymere en de ontwikkelingsmaatschappij van Het Oosten, Kristal) en dezelfde vraag stel, word ik enigszins beschaamd teleurgesteld.
Via de website van het stadsdeel is slechts zeer verbrokkeld en verouderde informatie te over het gebied te verkrijgen. Naar de link met het Stedenbouwkundig Plan is het even zoeken en vervolgens blijkt ie niet open te kunnen. Achterhalen hoeveel ondergrondse parkeerplaatsen er uiteindelijk komen is ondoenlijk.
Het lijkt erop dat bestuur en ambtenaren, maar ook politici, er alles aan doen de bemoeienis van burgers bij het project zo gering mogelijk te houden. Tuinwijck, de wijk tussen de bouwput en het Muiderpoortstation, heeft zich de afgelopen jaren vooral druk gemaakt over de sanering, en of de stank en mogelijke giflucht binnen de perken zou blijven. De komende jaren zat Tuinwijck haar energie nodig hebben voor ‘lijfsbehoud’. Veel meer bewoners zijn er niet in het gebied. Voor andere stadsdeelbewoners ligt het Polderweg gebied wellicht net iets te ver van hun achtertuin. Het stadsdeel weet dat.
Het wordt tijd de strategische stilte te doorbreken. Van wie en voor wie is het Polderweggebied eigenlijk? We moeten er toch allemaal gaan winkelen, sporten, cultureel doen, paspoort halen, en gaan wonen? Recente informatie verschaffen is wel het minste dat een stadsdeel kan doen. Die juridische procedures tegen de hoogbouw komen er toch wel. En wellicht is de welstandscommissie de kritische bewoners voor.
Beleid versus praktijk
Niet alleen wat betreft inspraak en participatie gaapt er een gat tussen woord en daad. Bijna alle partijen bepleiten in hun verkiezingsprogramma’s en hun bijdragen in vergaderingen dat hoogbouw in ieder geval moet aansluiten bij de omgeving. Of dat bij de twee geplande woontorens het geval is valt zeer te betwijfelen.
Misschien nog wel veel schrijnender is de andere aanpassing: die van middensegment naar duur bij de woningbouw. Want alle partijen onderschrijven juist het belang van bouwen voor het middensegment. Daar is veruit het grootste tekort aan woningen. En wat gebeurt er in het Polderweggebied? Er wordt naast 30 % sociale huur 70 % vrije sector gebouwd. Met andere woorden: geen woning extra voor het middensegment!
En autoluw en groen gaat het gebied natuurlijk ook niet worden.
En toch…
De ontwikkelingen zijn natuurlijk niet alleen maar negatief. Integendeel, dat er naast woningen en winkels veel voorzieningen worden gehandhaafd en toegevoegd is toe te juichen. De maquette laat ook zien dat de oorspronkelijke opzet een welgekozen stedenbouwkundige visie in zich heeft.
Kansen op een (deels) mooi en levendig gebied zijn er volop. Maar zouden die kansen niet veel optimaler zijn als betrokken stadsdeelbewoners hadden mogen meedenken en meepraten? Misschien kan dat alsnog.
In kader;
De hoofdlijnen van het oorspronkelijke plan:
Behoud de bijzondere sfeer en het industriële karakter. Behoud de koolgasstokerij (= Sportfondsenbad), het CMA gebouw, het oude politiebureau en een deel van het dierenasiel.
Het gebied krijgt een autoluw karakter met veel openbare ruimte en groen, een plein bij het nieuwe stadsdeelkantoor en een promenade met een groot terras langs de Ringvaart en een ondergrondse parkeergarage voor 1000 auto’s.
Er komen ongeveer 700 woningen: 30 % betaalbare huur, 35 % middeldure koop en 35 % vrije sector koop, er komt 6000 m2 voor bedrijven commerciële dienstverlening, 10.000 m2 voor winkels en voor horeca 1500 m2.
Voorzieningen: een zwembad, squash- en fitnesscentrum, een sporthal, een muziekmakerscentrum, het Huis voor de Dans, de artotheek, het stadsdeelkantoor, een brede school met kinderdagverblijf en een ouder –kindcentrum.
De bedreigingen op een rijtje:
Alle betrokken ontwikkelende partijen wentelen hun financiële risico’s af op de overheid. Mogelijke oplossingen voor financiële tegenvallers: hogere torens of minder sociale huurwoningen.
De woningen uit het middensegment verdwijnen. Er komen naast sociale huurwoningen alleen dure koopwoningen.
De aansluiting van de tweewoon torens (16 en 12 woonlagen) op de omgeving is onwaarschijnlijk. De kans op extra zicht -, licht – en windproblemen is groot. Bovendien lijkt 16 lagen eerder een minimum dan een maximum.
Het aantal vierkante meters winkeloppervlak wordt opgevoerd naar 12.000 m2. (Een andere bron heeft het over 14.000 m2) De vrees voor leegstand van winkelpanden op de Middenweg en de Linnaeusstraat wordt daarmee nog reëler.
De verkeersaantrekkende werking van de parkeergarage, winkels, voorzieningen en woningen wordt nog groter. Een ontsluiting naar de Archimedesweg wordt onvermijdelijk. De vraag is hoe de politiek dat bij de omwonenden door de strot duwt.
Het aantal ondergrondse parkeerplaatsen wordt opgevoerd. Er zijn geen ideeën voor optimaal gebruik van de parkeergarage. Ideeën om het maaiveld tot een autoluw gebied te maken, zijn er evenmin.
Zonder beleid zal de brede school (de Kaap) binnen enkele jaren verkleuren van een zwarte naar een witte school. Huidige ouders en hun kinderen willen de Linnaeusstraat niet oversteken; onder de nieuwe bewoners zullen nauwelijks allochtonen zitten.
| < Vorige | Volgende > |
|---|
